Ancient DNA Exhibition at Vapriikki, Tampere | Triển lãm DNA cổ ở Tampere

🇬🇧 English below · 🇻🇳 Bản tiếng Việt ở phía dưới

Can a skull tell you whether someone needed deodorant? At the ancient DNA exhibition Muinais-DNA – Avain menneisyyteen at Museum Centre Vapriikki in Tampere, Finland, the answer is: sometimes, yes.

Inside an ancient DNA lab

The exhibition opens with a recreated clean room: a researcher in a full protective suit pipetting under a sterile hood, next to a 12th–13th-century cranium from Vilusenharju, Tampere. Lesson one: bones that look well preserved don't always hold usable DNA – this one only revealed that the person was male.

Ice Age Europe: Neanderthals and woolly mammoths

Between 35,000 and 15,000 years ago, modern humans were the only human species left in Europe. DNA shows they varied by region, and many had darker skin and eyes than Europeans today.

The La Ferrassie Neanderthal skull replica belonged to a man over 50 who lived about 45,000 years ago. His healed fractures suggest others cared for him.

Wrangel Island mammoths in Siberia survived until about 4,000 years ago – around when the Great Pyramid of Giza was built.

Languages and the Leväluhta water burials

Finnish and Sámi are Uralic languages. Proto-Finnic likely reached Finland around the beginning of the Common Era. At Leväluhta, Isokyrö (c. 400–700 CE) the dead were buried in water; four of five people analysed are genetically close to modern Sámi.

Earwax, body odour and a triple burial

Bronze earspoons introduce the ABCC11 gene: wet earwax is common in Europe and Africa, dry earwax in East Asia. All ancient Finns tested had the wet type.

In the Toppolanmäki triple burial (Valkeakoski), the man (CT) probably smelled less strongly than the two women buried with him (CC).

Early birds and night owls

A Viking Age woman from Hattula carried a "morning person" PER1 variant, while remains believed to be Bishop Henry's carried a night-owl variant.

Plan your trip to Tampere

• Where: Vapriikki, Alaverstaanraitti 5, Tampere – about 1.5 hours; panels in Finnish and English.

• Stay online: get a Finland eSIM from Airalo

• Things to do: book tours, saunas and city experiences on Klook

🇻🇳 Triển lãm DNA cổ ở Vapriikki, Tampere

Một hộp sọ có thể cho biết người xưa có cần lăn khử mùi không? Ở triển lãm DNA cổ tại bảo tàng Vapriikki, Tampere (Phần Lan), câu trả lời là: đôi khi có thể!

Phòng lab DNA cổ: khu tái hiện phòng sạch cùng hộp sọ thế kỷ 12–13 ở Vilusenharju cho thấy xương trông còn tốt chưa chắc còn đủ DNA – mẫu này chỉ cho biết đây là một người đàn ông.

Châu Âu thời băng hà: khoảng 35.000–15.000 năm trước, con người hiện đại là loài người duy nhất ở châu Âu. Bản sao hộp sọ Neanderthal La Ferrassie (khoảng 45.000 năm tuổi) có vết gãy đã lành – dấu hiệu ông từng được chăm sóc. Voi ma mút đảo Wrangel sống tới khoảng 4.000 năm trước, cùng thời Đại kim tự tháp Giza.

Ngôn ngữ và Leväluhta: tiếng Phần Lan và Sámi thuộc ngữ hệ Ural. Ở Leväluhta (khoảng năm 400–700) người chết được chôn trong nước; bốn trong năm người được phân tích có bộ gen gần với người Sámi.

Gen ráy tai ABCC11: ráy tai ướt phổ biến ở châu Âu, ráy tai khô phổ biến ở Đông Á (nhiều người Việt mình thuộc nhóm này). Trong mộ ba người ở Toppolanmäki, người đàn ông (CT) có lẽ ít mùi mồ hôi hơn hai người phụ nữ (CC).

Dậy sớm hay cú đêm: một phụ nữ thời Viking ở Hattula mang gen PER1 của "người dậy sớm", còn hài cốt được cho là của Giám mục Henry – thánh bảo hộ Phần Lan – lại mang biến thể "cú đêm".

Lên kế hoạch cho chuyến đi Tampere

• Địa chỉ: Vapriikki, Alaverstaanraitti 5, Tampere – khoảng 1,5 tiếng; bảng thông tin tiếng Phần Lan và tiếng Anh.

• Luôn có mạng: mua eSIM Phần Lan của Airalo

• Hoạt động: đặt tour, sauna và trải nghiệm trên Klook

© Myths Trip. All photos are my own. / Tất cả ảnh là của mình, vui lòng không sao chép khi chưa được phép.