Vapriikki Natural History Museum, Tampere | Bảo tàng tự nhiên Vapriikki
After the ancient DNA exhibition, I wandered into the natural history side of Museum Centre Vapriikki in Tampere – and found Finnish nature recreated in miniature: a bog, a rocky ridge above a lake, a summer meadow, a leafy grove. Each animal stands in its own habitat, so a walk through the Vapriikki natural history museum feels like a hike across the Pirkanmaa region around Tampere.
Sau triển lãm DNA cổ, mình rẽ sang khu tự nhiên của bảo tàng Vapriikki ở Tampere – và bất ngờ vì không gian ở đây được dựng như những lát cắt thiên nhiên Phần Lan thu nhỏ: đầm lầy, đồi đá nhìn ra hồ, đồng cỏ mùa hè, rừng lá rộng. Muông thú được đặt vào đúng khung cảnh sống của chúng, nên đi một vòng bảo tàng tự nhiên Vapriikki có cảm giác như đang đi bộ xuyên vùng Pirkanmaa vậy.
Brown bear and moose | Gấu nâu và nai sừng tấm
First up is a brown bear striding across a bog dotted with melting snow – early spring, when bears leave their dens after winter. The brown bear is often called Finland's national animal, and standing next to one makes it clear why it commands respect.
Đón khách là một chú gấu nâu đang sải bước trên đầm lầy, quanh chân còn vương những mảng tuyết tan – khung cảnh đầu xuân, đúng lúc gấu vừa rời hang sau mùa ngủ đông. Gấu nâu thường được gọi là loài vật biểu tượng của Phần Lan, và đứng gần mới thấy nó to lớn đến mức nào.
Nearby, a bull moose with broad, palmate antlers stands on smooth granite, a painted lake with tiny forested islands behind it – a view anyone who has been to Tampere will recognise. The moose is the largest member of the deer family; in real life you're more likely to see the yellow moose-warning road signs than the animal itself.
Ngay gần đó, một con nai sừng tấm đực với cặp sừng xòe rộng đứng trên tảng đá granite, phía sau là bức tranh hồ nước xanh lấm tấm đảo nhỏ – khung cảnh "rất Phần Lan" mà ai từng đi Tampere chắc sẽ nhận ra. Nai sừng tấm là loài lớn nhất trong họ hươu nai; ngoài đời, bạn dễ gặp biển báo cảnh giác nai trên đường cao tốc hơn là gặp chính chúng.
The sweetest corner: two white-spotted fawns curled up on dry grass against a meadow of summer flowers. The spots help fawns blend into dappled sunlight while their mother forages nearby. If you ever find a fawn lying alone in the grass, leave it be – its mother is usually close.
Góc dễ thương nhất: hai chú hươu con lưng lấm tấm đốm trắng nằm cuộn trên cỏ khô, nền là đồng hoa mùa hè. Những đốm trắng giúp hươu con ẩn mình giữa ánh nắng lốm đốm, trong lúc mẹ đi kiếm ăn gần đó. Nếu tình cờ gặp hươu con nằm một mình trong cỏ, đừng "giải cứu" nó nhé – thường mẹ nó không ở xa đâu.
Wetlands, lakes and a summer night | Đầm lầy, bờ hồ và đêm hè
My favourite in terms of craft: a grey heron stalking through reeds, the water surface sculpted like rippled glass, with a cross-section of mud below – look closely and you'll spot a fish lurking underwater. On the horizon are city buildings, a reminder that nature and town sit side by side in Tampere.
Mô hình mình thích nhất về mặt dàn dựng: một con diệc xám rón rén giữa lau sậy, mặt nước được làm như một lớp kính gợn sóng, và bên dưới là mặt cắt bùn đất – để ý kỹ sẽ thấy một con cá ẩn dưới nước. Phía chân trời là những tòa nhà thành phố, nhắc rằng thiên nhiên và đô thị ở Tampere nằm sát nhau hơn mình tưởng.
Right next to it is a split-level lakeshore: above the waterline, a gull stands on a boulder among reeds and lily pads; below, striped perch drift around the base of the rock. Tampere sits between two large lakes, so this is very much a scene from an evening lakeside walk in town – except here you get to see beneath the surface.
Ngay cạnh đó là một mô hình "bờ hồ" theo kiểu bổ đôi: phía trên, một chú mòng biển đứng trên tảng đá giữa lau sậy và lá súng; phía dưới mặt nước, những chú cá rô sọc vằn lượn quanh chân đá. Tampere nằm kẹp giữa hai hồ lớn, nên cảnh này chẳng khác gì một buổi chiều đi dạo ven hồ trong thành phố – chỉ khác là ở đây bạn được "nhìn xuyên" xuống nước.
A large glass case recreates a leafy grove by a stream: birch trunks, ferns and mossy boulders. A vixen lounges on a rock while her cub noses around below. The lighting is dim, so give your eyes a moment – the longer you look, the more hidden birds you find among the branches.
Một ô kính lớn tái hiện khu rừng lá rộng bên suối: thân bạch dương, dương xỉ, đá phủ rêu. Cáo mẹ nằm phơi mình trên tảng đá, cáo con lúi húi ngay bên dưới. Ánh sáng ở đây khá tối, nên hãy đứng một lúc cho mắt quen – càng nhìn càng phát hiện thêm chim chóc ẩn trong cành lá.
The Kesäyö – Summer night case gathers the creatures that stay busy through the never-quite-dark Nordic summer night: tawny owl, long-eared owl, the tiny Eurasian pygmy owl, a flying squirrel (a protected species in Finland), a nightjar, a corncrake – famous for its rasping call from the fields – plus a pine marten, a red fox, a hedgehog and a toad. Labels come in Finnish, Latin and English.
Tủ Kesäyö – Đêm hè gom lại những cư dân hoạt động khi đêm hè Bắc Âu chẳng bao giờ tối hẳn: cú rừng, cú tai dài, cú lùn nhỏ xíu, sóc bay liito-orava (loài được bảo vệ ở Phần Lan), chim cu đêm, gà nước ruisrääkkä nổi tiếng với tiếng kêu khàn khàn trên đồng, chồn thông, cáo đỏ, nhím và cả một chú cóc. Bảng tên có tiếng Phần Lan, tên khoa học và tiếng Anh – tiện cho ai muốn học tên con vật bằng tiếng Phần Lan.
Don't miss the butterfly case on the wall: nearly forty Finnish species, each labelled with its Finnish and Latin name. The swallowtail, ritariperhonen (Papilio machaon), steals the show as one of the largest and showiest butterflies in Finland, alongside the peacock (neitoperhonen) with its eyespots, the orange-banded red admiral (amiraali) and the brimstone (sitruunaperhonen), often among the first butterflies on the wing each spring.
Đừng bỏ qua hộp tiêu bản bướm treo trên tường: gần bốn chục loài bướm Phần Lan, mỗi con kèm tên tiếng Phần Lan và tên khoa học. Nổi bật nhất là bướm phượng vàng ritariperhonen (Papilio machaon) – loài bướm lớn và sặc sỡ bậc nhất ở Phần Lan – cùng bướm công neitoperhonen với "mắt" tròn trên cánh, bướm đô đốc amiraali viền cam, và bướm vàng chanh sitruunaperhonen, thường là một trong những loài bay sớm nhất mỗi mùa xuân.
Animals without their clothes | Con gì "không mặc áo"?
A fun quiz at the skeleton case: we usually recognise vertebrates by the colour of their fur or feathers – so can you name these Pirkanmaa animals "without their clothes"? The mute swan, with its endlessly curving neck, and the grey wolf filling most of the case are the easy ones. Guess first, then check the labels – kids love it. One last "wow": a panel in the minerals section tells of the world's largest amethyst geode, found in Uruguay – 6 metres long, over 20 tonnes and estimated at 120 million years old.
Câu đố vui ở tủ xương: động vật có xương sống thường được nhận ra nhờ màu lông hoặc bộ lông vũ – vậy bạn có nhận ra các con vật vùng Pirkanmaa khi chúng "không mặc áo" không? Dễ đoán nhất là thiên nga với chiếc cổ cong dài ngoằng và con sói xám chiếm gần hết tủ. Thử đoán trước rồi mới đọc bảng tên – trẻ con rất mê trò này. Một chút "wow" cuối hành trình: khu khoáng vật bên cạnh có bảng kể về hốc thạch anh tím lớn nhất thế giới, tìm thấy ở Uruguay – dài 6 mét, nặng hơn 20 tấn và được ước tính đã 120 triệu năm tuổi.
More from Tampere | Đọc thêm về Tampere
Plan your trip to Tampere | Lên kế hoạch cho chuyến đi Tampere
Visitor info | Thông tin tham quan: Vapriikki, Alaverstaanraitti 5, Tampere. Check opening hours and tickets at vapriikki.fi before you go. | Kiểm tra giờ mở cửa và giá vé trên vapriikki.fi trước khi đi.
© Mythstrip. All photos in this post are my own. | Toàn bộ ảnh trong bài do mình tự chụp.
Bình luận